Leerkrachten die ervaring hebben in zowel het reguliere basisonderwijs als in het speciaal (basis)onderwijs brengen waardevolle inzichten mee. Hun lessen helpen om met een bredere blik te kijken naar leerlingen, de onderwijsaanpak en teamdynamiek. Tijdens een recente uitwisseling werden opvallende overeenkomsten én verschillen besproken, met praktische suggesties voor beide onderwijsvormen.
Anders kijken, anders denken
Waar in het regulier onderwijs de nadruk meestal ligt op de didactiek en resultaten, draait het in het (s)bo meer om pedagogiek en sociaal-emotionele ontwikkeling. Leerkrachten benadrukken dat het belangrijk is verwachtingen hoog, maar wel realistisch, te houden voor álle leerlingen, ongeacht onderwijssetting. Dit draagt bij aan het welbevinden en de motivatie van kinderen.
Een belangrijk verschil zit in de kijk op gedrag: in het regulier onderwijs wordt afwijkend gedrag sneller als lastig ervaren, omdat er gemiddeld genomen minder ervaring mee is en het minder vaak voorkomt. Terwijl binnen het sbo/so juist wordt gezocht naar de betekenis achter het gedrag. Meer kennis over bijvoorbeeld ADHD, autisme of gedragsproblematiek helpt om gedrag beter te begrijpen en er gepast op te reageren. Ook training in PCM is helpend.
Structuur en realistische doelen
Een aantal ‘speciale’ aanpakken blijken effectief voor alle leerlingen. Denk aan het visueel maken van dagprogramma’s, voorspelbaarheid in de klas en het vieren van kleine successen. Structuur en het stellen van realistische doelen voor leerlingen blijken gedragsproblemen te kunnen voorkomen.
Samen leren
Leerkrachten benadrukken het belang van gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen een team. Echte samenwerking vraagt om het doorbreken van ‘eilandjes’ en het delen van ervaringen. Groepsdoorbrekend werken helpt om dit vorm te geven. Meekijken in elkaars klassen of een korte stage op een andere school kan veel opleveren, zeker als dit gebeurt op basis van een concrete leervraag.
Ondersteuning en jeugdhulp
De inzet van jeugdhulpverlening wordt binnen het sbo/so als waardevol ervaren. In het regulier onderwijs is hier nog winst te behalen. Een goede samenwerking met hulpverleners op school helpt om sneller en effectiever ondersteuning te bieden aan leerlingen én leerkrachten.
Geef ruimte aan rebel-energie
Leerkrachten uit het gespecialiseerd onderwijs roepen hun collega’s op om af en toe ‘gewoon eens gek te doen’ en ruimte te geven aan rebel-energie: anders durven kijken naar gedrag, buiten de lijntjes denken en accepteren dat sommige leerlingen nu eenmaal niet in het standaardplaatje passen.
Het begint allemaal met de juiste mindset: passie voor kinderen, positief praten over leerlingen en hun ouders, oog voor draagkracht en draaglast in de groep, en de bereidheid om samen te blijven leren.
Oproep
Wil je ook meer leren van elkaars expertise? Maak gebruik van de werkwijze ‘Samenwerking regulier en gespecialiseerd onderwijs’ en trek samen op!
