Jolanda Roelfsema (specialist in leesproblemen en dyslexie) was te gast op de ib-netwerkbijeenkomsten in februari 2025 in Gouda en Hardinxveld-Giessendam.
Dyslexie is geen onderwerp op zich. Het begint met een visie op goed leesonderwijs. Het leesonderwijs in de hele school moet in orde zijn. Een leesspecialist op school is zeker aan te bevelen.
De keuze voor een leesmethode moet zorgvuldig gebeuren. Denk eerst na over de visie op leesonderwijs. Vervolgens kijk je naar je populatie en wat die nodig heeft. Daarna kies je een methode.
Let op bij nieuwe geïntegreerde methodes voor lezen en bijv. wereldoriëntatie. Die leveren niet altijd de gewenste winst op. Dat komt niet door de methodes, maar is eerder een onvolledig gebruik van de methode. Als je met zo’n methode aan de gang gaat, zorg dan dat de theoretische principes onder de leerlijnen voor iedereen in de school duidelijk zijn. Neem als je zo’n methode kiest doe dan altijd het implementatieproces, zodat iedereen goed op de hoogte is van de opbouw en de leesvisie achter de methode.
Dyslexie behoort onder de basisondersteuning. Ernstige Dyslexie hoort bij de extra ondersteuning en wordt uitgevoerd door Jeugdhulp. 5 tot 10% van de leerlingen heeft leesproblemen, 3-4% daarvan heeft ernstige dyslexie. Lezen en spelling gaan gelijk op. De focus ligt op lezen.
In de landelijke norm basisondersteuning staat duidelijk verwoord wat er niet onder valt.
Belangrijke documenten voor dyslexie:
- Landelijke norm voor basisondersteuning.
- Protocol leesproblemen en dyslexie.
- Brede vakinhoudelijke richtlijn dyslexie
- Protocol dyslexie Diagnostiek en behandeling 3.0
Er zijn bij het leesonderwijs en vermoeden van dyslexie drie niveaus van ondersteuning. Deze niveaus heeft Jolanda verwerkt in een document waar de verschillende niveaus overzichtelijk uitgewerkt zijn.
Doel is dat alle leerlingen functioneel geletterd de basisschool verlaten.
Geletterdheid betekent dat kinderen kunnen lezen en schrijven. Van ontluikende geletterdheid, via beginnende geletterdheid in groep 1, 2 en 3 naar gevorderde geletterdheid om zo te komen tot functionele geletterdheid aan het einde van de basisschool (2F streefmniveau). Kinderen dienen op minimaal 1F uit te stromen. 2F wordt aan het einde van het VMBO BK behaald, maar er zijn leerlingen die dit op de basisschool al behalen. Zorg dat je boeken afgestemd zijn op het uitstroomprofiel. Zorg dat er voor kinderen die op 2F uitstromen, deze kinderen moeten dikke boeken kunnen lezen.
Alles start met technisch lezen. Als je dit niet beheerst, kom je niet tot functioneel lezen. Dyslexie is geen leerprobleem, maar het moeilijk tot technisch lezen te komen is wel een hindernis van technisch lezen via vloeiend lezen tot betekenis te komen. Vloeiend lezen is een belangrijke sleutel om van technisch lezen naar begrip te gaan
Op de Kennisbank van Berséba staat een folder over dyslexie voor ouders: https://berseba.nl/kennisbank/taalontwikkeling/dyslexiefolder-voor-ouders/